ماه: دسامبر 2025

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا استثناء دلالت دارد بر نفی حکم از غیر مستثنی؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا الفاظی که بر همه افراد یک طبیعت دلالت می‌کنند، همیشه شامل همه افراد هستند...

مطالب بیشتر Read more about آیا استثناء دلالت دارد بر نفی حکم از غیر مستثنی؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا دلالت الفاظ عام، دلالتی قطعی است یا ظنی، و آیا می‌توان به عموم عام در همه موارد اعتماد کرد؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا الفاظی که بر همه افراد یک طبیعت دلالت می‌کنند، همیشه شامل همه افراد هستند...

مطالب بیشتر Read more about آیا دلالت الفاظ عام، دلالتی قطعی است یا ظنی، و آیا می‌توان به عموم عام در همه موارد اعتماد کرد؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

تخصیص عقلیِ مستقل چه تفاوتی با «تخصص» و «تقیید عقلی» دارد، و در چه مواردی عقل می‌تواند به‌تنهایی دایره عام را محدود کند؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا الفاظی که بر همه افراد یک طبیعت دلالت می‌کنند، همیشه شامل همه افراد هستند...

مطالب بیشتر Read more about تخصیص عقلیِ مستقل چه تفاوتی با «تخصص» و «تقیید عقلی» دارد، و در چه مواردی عقل می‌تواند به‌تنهایی دایره عام را محدود کند؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

دلیل لبّی چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، و چه تفاوتی میان تخصیص لبّی و تخصیص لفظی وجود دارد؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا الفاظی که بر همه افراد یک طبیعت دلالت می‌کنند، همیشه شامل همه افراد هستند...

مطالب بیشتر Read more about دلیل لبّی چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، و چه تفاوتی میان تخصیص لبّی و تخصیص لفظی وجود دارد؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا «سیره متشرعه» می‌تواند عام را تخصیص بزند، و اگر بله، چه تفاوتی میان تخصیص به سیره متشرعه و تخصیص به سیره عقلا وجود دارد؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about آیا «سیره متشرعه» می‌تواند عام را تخصیص بزند، و اگر بله، چه تفاوتی میان تخصیص به سیره متشرعه و تخصیص به سیره عقلا وجود دارد؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر دلیل خاص مردد باشد یعنی ندانیم دقیقاً کدام فرد یا کدام بخش از عام را خارج می‌کند آیا می‌تواند عام را تخصیص بزند یا نه؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about اگر دلیل خاص مردد باشد یعنی ندانیم دقیقاً کدام فرد یا کدام بخش از عام را خارج می‌کند آیا می‌تواند عام را تخصیص بزند یا نه؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

چرا «مفهوم شرط» از مفاهیم معتبر است و چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، در حالی که مفاهیمی مثل لقب و وصف چنین قدرتی ندارند؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about چرا «مفهوم شرط» از مفاهیم معتبر است و چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، در حالی که مفاهیمی مثل لقب و وصف چنین قدرتی ندارند؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

«حصر» چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، و چرا ادات حصر مانند «إنما» و «لا… إلا» از قوی‌ترین ابزارهای تحدید در زبان عربی محسوب می‌شوند؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about «حصر» چگونه می‌تواند عام را تخصیص بزند، و چرا ادات حصر مانند «إنما» و «لا… إلا» از قوی‌ترین ابزارهای تحدید در زبان عربی محسوب می‌شوند؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

چرا مفهوم لقب کاملاً بی‌اعتبار است؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about چرا مفهوم لقب کاملاً بی‌اعتبار است؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر عام و خاص هر دو مجمل باشند، یا یکی از آن دو مجمل باشد، آیا اجمال به دیگری سرایت می‌کند؟ و در نهایت، آیا می‌توان به عموم عام تمسک کرد یا نه؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about اگر عام و خاص هر دو مجمل باشند، یا یکی از آن دو مجمل باشد، آیا اجمال به دیگری سرایت می‌کند؟ و در نهایت، آیا می‌توان به عموم عام تمسک کرد یا نه؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر عام و خاص از حیث زمان صدور با هم فاصله داشته باشند، آیا تقدم و تأخر زمانی در تخصیص اثر دارد؟ و آیا «نسخ» بر «تخصیص» مقدم است یا بالعکس؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about اگر عام و خاص از حیث زمان صدور با هم فاصله داشته باشند، آیا تقدم و تأخر زمانی در تخصیص اثر دارد؟ و آیا «نسخ» بر «تخصیص» مقدم است یا بالعکس؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر عام و خاص هر دو قطعی‌الدلالة باشند، اما یکی قطعی‌الصدور و دیگری ظنی‌الصدور باشد، کدام‌یک مقدم است؟ و آیا «قطعی بودن دلالت» بر «قطعی بودن صدور» مقدم است یا بالعکس؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about اگر عام و خاص هر دو قطعی‌الدلالة باشند، اما یکی قطعی‌الصدور و دیگری ظنی‌الصدور باشد، کدام‌یک مقدم است؟ و آیا «قطعی بودن دلالت» بر «قطعی بودن صدور» مقدم است یا بالعکس؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر دلیل خاص مجمل باشد، اما یک قرینه منفصله وجود داشته باشد که اجمال را برطرف کند، آیا خاص می‌تواند عام را تخصیص بزند؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about اگر دلیل خاص مجمل باشد، اما یک قرینه منفصله وجود داشته باشد که اجمال را برطرف کند، آیا خاص می‌تواند عام را تخصیص بزند؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

وقتی دلیل لفظی نداریم یا دلیل لفظی مردد است، مکلف چه باید بکند؟ آیا اصل بر «برائت» است یا «احتیاط» یا «تخییر» یا «استصحاب»؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about وقتی دلیل لفظی نداریم یا دلیل لفظی مردد است، مکلف چه باید بکند؟ آیا اصل بر «برائت» است یا «احتیاط» یا «تخییر» یا «استصحاب»؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

وقتی مکلف شک در تکلیف دارد و هیچ دلیل الزام‌آوری در دست نیست، آیا باید احتیاط کند یا اصل بر «عدم تکلیف» است؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about وقتی مکلف شک در تکلیف دارد و هیچ دلیل الزام‌آوری در دست نیست، آیا باید احتیاط کند یا اصل بر «عدم تکلیف» است؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا عقل به‌تنهایی حکم می‌کند که «تا تکلیف بیان نشده، عقاب قبیح است»؟ و آیا این قاعده مطلق است یا استثنا دارد؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about آیا عقل به‌تنهایی حکم می‌کند که «تا تکلیف بیان نشده، عقاب قبیح است»؟ و آیا این قاعده مطلق است یا استثنا دارد؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا شارع در موارد شک، تکلیف را برمی‌دارد؟و آیا ادله شرعی مانند «حدیث رفع» و «حدیث حلّ» واقعاً دلالت بر برائت دارند؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about آیا شارع در موارد شک، تکلیف را برمی‌دارد؟و آیا ادله شرعی مانند «حدیث رفع» و «حدیث حلّ» واقعاً دلالت بر برائت دارند؟

1 minute read

• اصول فقه از منظر فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

آیا «رفع» در حدیث رفع، رفعِ حکم است یا رفعِ مؤاخذه؟

admin 9 ماه ago 0

Related Articles آیا استصحاب در شبهات حکمیه، در مواردی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی...

مطالب بیشتر Read more about آیا «رفع» در حدیث رفع، رفعِ حکم است یا رفعِ مؤاخذه؟