چرا مفهوم لقب کاملاً بی‌اعتبار است؟

۱. مفهوم لقب چیست لقب یعنی ذکر یک عنوان بدون اینکه دلالت بر انحصار داشته باشد.

مثال: أکرم العالم عرف نمی‌گوید: «غیر عالم را اکرام نکن.»

چرا؟ چون «عالم» فقط بیان موضوع است، نه تحدید حکم.

پس مفهوم لقب یعنی: «فهم نفی حکم از غیر مورد لقب» و اصولیان می‌گویند: این فهم باطل است.

۲. چرا مفهوم لقب بی‌اعتبار است اصولیان چند دلیل قطعی دارند:

الف) لقب برای بیان موضوع است، نه تحدید وقتی می‌گویند: «احترم الأستاذ» عرف نمی‌فهمد که احترام به غیر استاد ممنوع است.

ب) لقب ظهور در نفی ندارد برخلاف شرط، غایت و حصر که ظهور در نفی دارند.

ج) اگر لقب مفهوم داشته باشد، لغویت لازم می‌آید چون بسیاری از جملات عادی بی‌معنا می‌شوند.

مثال: «أکرم زیداً» اگر مفهوم داشته باشد یعنی: «غیر زید را اکرام نکن» که قطعاً غلط است.

۳. چرا لقب نمی‌تواند عام را تخصیص بزند چون لقب ظهور در نفی ندارد، پس نمی‌تواند:

عام را تخصیص بزند
مطلق را مقید کند
یا در تعارض نقشی داشته باشد

مثال: عام: أکرم العلماء لقب: العالم الفقیه عرف نمی‌گوید: «غیر فقیه واجب‌الاکرام نیست.»

پس لقب هیچ اثری در تخصیص ندارد.

۴. تفاوت لقب با وصف هر دو از مفاهیم غیرمعتبرند، اما:

وصف گاهی شائبه تحدید دارد
لقب حتی این شائبه را هم ندارد

مثال: أکرم العالم العادل عرف احتمال می‌دهد «عادل» برای توضیح باشد اما در لقب: أکرم العالم اصلاً احتمال تحدید وجود ندارد.

۵. تفاوت لقب با شرط، غایت و حصر این تفاوت، علت اصلی بی‌اعتباری لقب است:

شرط: ظهور در نفی دارد
غایت: ظهور در تحدید دارد
حصر: ظهور در انحصار دارد
استثناء: ظهور در خروج دارد
لقب: هیچ ظهوری ندارد

پس لقب فاقد قدرت دلالی برای تخصیص است.

۶. مثال‌های فقهی مهم الف) زکات عام: آتوا الزکاة لقب: زکاة الفطرة این لقب نمی‌تواند عموم زکات را محدود کند.

ب) نماز عام: صلّ لقب: صلاة المسافر این لقب نمی‌تواند حکم نماز را محدود کند.

ج) بیع عام: أحلّ الله البیع لقب: بیع السلم این لقب نمی‌تواند عموم آیه را تخصیص بزند.

۷. نتیجه اصولی اصولیان اتفاق دارند: مفهوم لقب هیچ‌گاه حجت نیست. نه قدرت تخصیص دارد، نه قدرت تقیید، نه در تعارض نقشی دارد.

لقب فقط بیان موضوع است، نه بیان حکم