آیا استصحاب در شبهات حکمیه، هنگامی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی شک در بقای آن ناشی از احتمال تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی باشد، جریان دارد یا خیر؟

2 ماه ago (Last updated: 2 ماه ago) 1 minute read

اصولیان در اینجا دو دیدگاه دارند. برخی معتقدند که استصحاب در فرض تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی جریان ندارد؛ زیرا اجماع و شهرت به‌عنوان کاشف از رأی شارع، مقدم بر اصل عملی‌اند و استصحاب تنها در فقدان دلیل معتبر کاربرد دارد. از نگاه این گروه، اگر اجماع یا شهرت بر خلاف بقای حکم سابق باشد، استصحاب کنار می‌رود. در مقابل، گروهی دیگر می‌گویند که اجماع یا شهرت تنها در صورتی مقدم‌اند که حجیت آن‌ها قطعی باشد؛ اما اگر اجماع یا شهرت ظنی و غیرکاشف قطعی باشند، استصحاب به‌عنوان اصل معتبر جریان دارد و مقدم است. ثمره این نزاع در فقه آن است که در مواردی مانند عبادات یا معاملات، اگر حکم سابق با اجماع یا شهرت متعارض شود، برخی مکلف را ملزم به تبعیت از اجماع یا شهرت می‌دانند و برخی دیگر عمل بر اساس استصحاب را کافی می‌شمارند

فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

سامانه پژوهشی فقهی و حقوقی

به آگاهی می‌رسد که شهروندان ایرانی داخل و خارج از کشور ـ اعم از عموم مردم، اندیشمندان، قضات، و وکلای گرامی ـ می‌توانند پرسش‌های فقهی و حقوقی خود را هر روز ساعت ۷ تا ۸ صبح به‌صورت مستقیم و رایگان با حضرت استاد در میان گذارند.

شماره تماس مستقیم: ۰۹۱۲۱۹۰۰۵۰۰

حضرت استاد، به لطف الهی، آماده پاسخ‌گویی به پرسش‌های شما به چهار زبان فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی می‌باشند.